Nagrody

"Jestem Polakiem - to znaczy, że należę do narodu polskiego na całym jego obszarze i przez cały czas jego istnienia [...]. Wszystko, co polskie, jest moje: niczego się wyrzec nie mogę. Wolno mi być dumnym z tego, co w Polsce jest wielkie, ale muszę przyjąć i upokorzenie, które spada na naród za to, co jest w nim marne".

Roman Dmowski

Broszura IPN.     

Jan Żaryn, Władysław Bułhak, Kraków 2014, 24 s.
Seria wydawnicza: Patroni naszych ulic
 

Prezentowana broszura dotyczy historii oddziału bajończyków, jednej z kilkunastu samodzielnych polskich formacji zbrojnych, utworzonych w czasie I wojny światowej. Oddział bajończyków powstał wśród polskich emigrantów we Francji, a jego nazwa pochodziła od miasta Bajonna, gdzie odbywał szkolenie wojskowe. Jako część jednego z pułków Legii Cudzoziemskiej walczył w ramach armii francuskiej na froncie zachodnim z Niemcami od jesieni 1914 do wiosny 1915 r. w Szampanii, najcięższe boje stoczył pod Arras i Souchez. Liczba poległych i rannych Polaków była wówczas tak wielka, że oddział rozwiązano. Był to jedyny zwarty oddział polski, który pod sztandarem z białym orłem walczył na froncie zachodnim do chwili utworzenia wiosną 1917 r. Błękitnej Armii gen. Józefa Hallera. Dlatego symbolicznie został uznany za jej protoplastę. W niepodległej Polsce nazwa bajończycy patronowała 43 Pułkowi Piechoty Wojska Polskiego.

Marek Gałęzowski, Bajończycy (1914–1915), Warszawa 2020, 48 s.
źródło: https://ipn.gov.pl/pl/publikacje/publikacje-edukacyjne-i/129280,Bajonczycy-19141915.html [dostęp: 13.05.2022]

Pułkownik Jan Piwnik „Ponury” vel „Donat” (1912–1944), oficer Wojska Polskiego oraz Policji Państwowej, jeden z najsłynniejszych cichociemnych – spadochroniarzy Armii Krajowej, legendarny dowódca partyzancki z Gór Świętokrzyskich i Nowogródczyzny. Kawaler Orderu Wojennego Virtuti Militari IV i V klasy oraz Orderu Odrodzenia Polski, patron policji w województwie świętokrzyskim.

Wojciech Königsberg, Jan Piwnik „Ponury”, Warszawa 2020, 32 s.
Seria wydawnicza: Bohaterowie Niepodległej

źródło: https://ipn.gov.pl/pl/publikacje/publikacje-edukacyjne-i/100605,Jan-Piwnik-Ponury-PDF-do-pobrania.html [dostęp: 13.05.2022]

Ułan, rotmistrz, potem pułkownik „Belina”, czyli Władysław Zygmunt Prażmowski, strzelec i legionista, z czasem także polityk i działacz społeczny. Bohater pieśni, które znało każde dziecko. Wojenne imię trwale zastąpiło właściwe personalia nie tylko na okres sześcioletniej służby frontowej, lecz i w dalszym życiu prywatnym i publicznym. Jego żołnierze z dumą nazywali siebie „beliniakami”.

Tomasz Gąsowski, Władysław Belina-Prażmowski, Warszawa 2020, 48 s.
Seria wydawnicza: Bohaterowie Niepodległej 
 
źródło: https://ipn.gov.pl/pl/publikacje/ksiazki/90498,Wladyslaw-Belina-Prazmowski-PDF-do-pobrania.html [dostęp: 13.05.2022]

Szósty zeszyt z serii "Wilcze Tropy" został poświęcony jednemu z najważniejszych dowódców polowych AK z Okręgu Kieleckiego - kpt. Antoniemu Hedzie "Szaremu".

Po zakończeniu walk z Niemcami w ramach akcji "Burza" starał się ON początkowo wygasić swój udział w konspiracji niepodległościowej. Represje komunistyczne, skierowane także przeciwko jego rodzinie, zmusiły go jednak do podjęcia zdecydowanych działań. Pomimo znacznej dekompozycji konspiracji akowskiej na Kielecczyźnie udało mu się stworzyć 200-osobową grupę uderzeniową, która w nocy z 4 na 5 sierpnia 1945 r. rozbiła więzienie w Kielcach i uwolniła ponad 300 więźniów. Była ta jedna z największych i, co ważniejsze, skutecznych akcji podjętych przez podziemie antykomunistyczne w Polsce.

Źródło: https://www.taniaksiazka.pl/quot-szary-quot-antoni-heda-wilcze-tropy-tom-6-p-1598204.html [dostęp: 27.06.2023]

Ignacy Jan Skorupka herbu Ślepowron (ur. 31 lipca 1893 w Warszawie, zm. 14 sierpnia 1920 pod Ossowem) – polski ksiądz katolicki, kapelan Wojska Polskiego. Jego śmierć stała się jednym z symboli Bitwy Warszawskiej. 

W początku lipca 1920 roku, wobec zbliżania się wojsk bolszewickich, poprosił władze kościelne o zgodę na objęcie funkcji kapelana wojskowego. W koszarach i na dworcach spowiadał żołnierzy ruszających na front. Dnia 7 lub 8 sierpnia został na własną prośbę mianowany kapelanem lotnym I batalionu 236 pułku piechoty Armii Ochotniczej. Batalion ten formował się w budynku szkoły im. Władysława IV na warszawskiej Pradze i składał się głównie z młodzieży gimnazjalnej i akademickiej.

13 sierpnia wymaszerował na front wraz z batalionem, który został ostatecznie włączony do 36 pułku piechoty Legii Akademickiej. Wieczorem batalion dotarł do wsi Ossów (powiat wołomiński), leżącej na linii frontu. 14 sierpnia 1920 roku Ignacy Skorupka zginął od postrzału kulą ekrazytową w głowę podczas toczącej się pod tą wsią bitwy, będącej częścią Bitwy Warszawskiej.

Jego śmierć została zauważona dopiero po natarciu, wbrew później kreowanym legendom i hagiograficznym opisom nie prowadził on ataku z krzyżem w ręku, ale towarzyszył części nieostrzelanych żołnierzy pułku i zginął w czasie udzielania żołnierzowi ostatniego namaszczenia.

(opis: https://pl.wikipedia.org/wiki/Ignacy_Skorupka)